8 قياس درآمد نخستين كسى كه بر قياس براى استنباط احكام شرعى تكيه كرد ابو حنيفه در قرن دوم بود . شافعى و مالكى نيز از وى پيروى كردند ، اما امامان معصوم عليهم السّلام با سرسختى با ايشان مخالفت كرده اعلام داشتند كه « دين خدا با عقل دانسته نمىشود » و « انّ السنة اذا قيست محق الدين ؛ هرگاه در سنت قياس به كار رود دين نابود مىگردد . » ظاهريه و حنابله نيز براى قياس ارزشى قائل نبودند . من المعلوم عند آل البيت عليهم السّلام انهم لا يجوّزون العمل به ، و قد شاع عنهم : « ان دين اللّه لا يصاب بالعقول » و « ان السنة إذا قيست محق الدين » . بل شنوا حربا شعواء لا هوادة فيها على أهل الرأى و قياسهم ما وجدوا للكلام متسعا . و مناظرات الامام الصادق عليه السّلام معهم معروفة ، لا سيما مع ابى حنيفة ، و قد رواها حتى أهل السنة إذ قال له فيما رواه ابن حزم « 1 » « اتق اللّه و لا تقس ، فانا نقف غدا بين يدى اللّه فنقول : « قال اللّه و قال رسوله » و

--> ( 1 ) - ابطال القياس ، ص 71 ، مطبعة جامعة دمشق 1379 ه . ق .